ภาพปกไกด์ท้องถิ่นบรีฟกรุ๊ปบริษัทไทยริมอ่าววิคตอเรียในฮ่องกง

ไกด์ฮ่องกง ต้องมีใบอนุญาต เช็คทะเบียนได้ฟรี และ 3 ข้อห้ามตามกฎหมาย

22 สิงหาคม 2569 8 นาทีอ่านคู่มือจัดทริปองค์กร

ไกด์ในฮ่องกงต้องมีใบอนุญาตตามกฎหมาย ไม่ใช่ใครก็พาเที่ยวได้ และทะเบียนผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นเอกสารสาธารณะ ที่ตรวจทางอินเทอร์เน็ตได้ฟรี ไกด์ที่พูดภาษาไทยอยู่ในกลุ่มใบอนุญาตไกด์ภาษาต่างประเทศ ซึ่งมีอายุเพียงหนึ่งปี และมีเงื่อนไขห้ามใช้ภาษาจีนทุกสำเนียงหรือภาษาอังกฤษขณะทำงานเป็นไกด์ ส่วนการฝ่าฝืนเงื่อนไขใบอนุญาต มีโทษปรับ 50,000 ดอลลาร์ฮ่องกงและจำคุก 1 ปี

ไกด์ในฮ่องกงต้องมีใบอนุญาต ไม่ใช่ใครก็พาเที่ยวได้

ฮ่องกงกำกับอาชีพไกด์ด้วยกฎหมาย ไม่ใช่ปล่อยตามสมัครใจ องค์กรกำกับคือหน่วยงานกำกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของฮ่องกง และกฎหมายที่ใช้คือกฎหมายอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ฉบับที่ 634 พร้อมกฎหมายลูก

ใครก็ตามที่ทำงานเป็นไกด์ต้องมีใบอนุญาตไกด์ และผู้ขอใบอนุญาตต้องผ่านเกณฑ์ครบสามข้อ คือถือใบรับรองความสามารถด้านการปฐมพยาบาลที่ออกโดยสถาบันที่หน่วยงานกำหนด ผ่านหลักสูตรอบรมที่หน่วยงานกำหนด และสอบผ่านการสอบใบอนุญาตที่หน่วยงานกำหนด ส่วนการต่ออายุต้องผ่านโครงการพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่องด้วย

ความหมายในทางปฏิบัติสำหรับผู้ซื้อบริการคือ ถ้ามีใครเสนอตัวพาเที่ยวโดยไม่มีใบอนุญาต นั่นไม่ใช่แค่เรื่องคุณภาพ แต่เป็นเรื่องที่ผิดกฎหมายของฮ่องกง และผู้ซื้อไม่มีกลไกร้องเรียนใดๆ รองรับถ้าเกิดปัญหา

ไกด์กำลังชี้แจงรายละเอียดโปรแกรมให้ผู้เดินทางที่ล็อบบี้โรงแรมในฮ่องกง — ฮ่องกงกำกับอาชีพไกด์ด้วยกฎหมาย ไม่ใช่ใครก็พาเที่ยวได้

ไกด์ภาษาต่างประเทศเป็นใบอนุญาตคนละแบบ และต่ออายุทุกปี

ไกด์ที่ใช้ภาษาอื่นนอกจากภาษาจีนทุกสำเนียงและภาษาอังกฤษในการทำงาน ถูกจัดเป็นไกด์ภาษาต่างประเทศ ซึ่งเป็นกลุ่มที่ไกด์พูดไทยอยู่

คนกลุ่มนี้ใช้เกณฑ์เดียวกันทั้งหมด แต่หลักสูตรอบรม การสอบ และโครงการพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่อง อยู่ภายใต้หลักสูตรที่ขอบเขตแคบกว่า ข้อแลกเปลี่ยนคือใบอนุญาตของกลุ่มนี้มีอายุเพียงหนึ่งปีและต้องต่ออายุทุกปี ต่างจากใบอนุญาตไกด์ทั่วไป

เส้นทางเข้าสู่วิชาชีพก็ชัดเจน ผู้ที่อยากขอใบอนุญาตกลุ่มนี้ติดต่อสมาคมผู้ประสานงานนำเที่ยวที่ขึ้นทะเบียนของฮ่องกงเพื่อเข้าหลักสูตรก่อนสอบ หลักสูตรมีเรียนในห้องรวม 22 ชั่วโมงซึ่งรวมการสอบภาคสนามด้วย และมีข้อสอบข้อเขียน 3 ชั่วโมง จำนวน 40 ข้อแบบเลือกตอบ ตัวหลักสูตรและข้อสอบข้อเขียนใช้ภาษากวางตุ้งหรือภาษาอังกฤษ ส่วนการสอบภาคสนามใช้ภาษาอื่นที่ไม่ใช่จีนและอังกฤษ และจัดล่ามช่วยได้ถ้าจำเป็น

ส่วนการพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่อง ต้องทำให้ครบภายในอายุใบอนุญาตบวกอีกสองปีหลังใบอนุญาตหมดอายุ โดยทำอย่างใดอย่างหนึ่งได้ คือกิจกรรม 3 ชั่วโมงที่หน่วยงานจัดให้ไกด์กลุ่มนี้โดยเฉพาะ หรือกิจกรรมที่ได้รับการรับรองอย่างน้อย 3 ชั่วโมง หรือกิจกรรมที่เลือกเองอย่างน้อย 3 ชั่วโมงแล้วยื่นขอให้หน่วยงานรับรอง

เงื่อนไขที่ติดมากับใบอนุญาต และโทษถ้าฝ่าฝืน

หน่วยงานกำกับกำหนดเงื่อนไขแนบท้ายใบอนุญาตได้ และผู้ที่ฝ่าฝืนเงื่อนไขมีความผิด ต้องระวางโทษปรับ 50,000 ดอลลาร์ฮ่องกงและจำคุก 1 ปี ตัวเลขนี้ไม่ใช่ค่าปรับเชิงสัญลักษณ์

เงื่อนไขที่เกี่ยวกับคณะทัวร์ขาเข้าซึ่งเป็นกรณีของคณะจากไทย มีสามข้อหลัก

ต้องดำเนินการตามสมควรทุกอย่างเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยและผลประโยชน์ของสมาชิกในคณะ
กรณีมีรายการพาไปช้อปปิ้ง ต้องดำเนินการตามสมควรเพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีสมาชิกคนใดถูกบังคับให้เข้าหรืออยู่ในร้านด้วยการรบเร้า การข่มขู่ หรือการใช้อิทธิพลเกินควร และไม่มีใครถูกบังคับให้ซื้อของ ไม่ว่าระหว่างรายการช้อปปิ้งหรือนอกเหนือจากนั้น
ต้องไม่ทอดทิ้งหรือขู่ว่าจะทอดทิ้งสมาชิกคนใดในคณะระหว่างให้บริการ

หน่วยงานยังระบุตัวอย่างของการดำเนินการตามสมควรไว้ด้วย ได้แก่ ให้บริการตามรายการที่กำหนดไว้ในโปรแกรม ปฏิบัติตามการอบรมและคำสั่งของบริษัทนำเที่ยวที่มีใบอนุญาต และแจ้งหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายกับหน่วยงานกำกับโดยเร็วที่สุดหากมีสมาชิกถูกบังคับให้ซื้อของ

ข้อห้ามพิเศษของไกด์ภาษาต่างประเทศ ห้ามใช้จีนและอังกฤษระหว่างทำงาน

นอกจากเงื่อนไขข้างบน ใบอนุญาตไกด์ภาษาต่างประเทศยังมีเงื่อนไขเพิ่มอีกหนึ่งข้อที่คนซื้อบริการแทบไม่เคยรู้ คือผู้ถือใบอนุญาตต้องไม่ใช้ภาษาจีนทุกสำเนียงหรือภาษาอังกฤษขณะทำงานเป็นไกด์

ผลในทางปฏิบัติสำคัญมากสำหรับคณะจากไทย ถ้าคณะมีทั้งคนไทยและคนที่ถนัดอังกฤษปนกัน ไกด์ที่ถือใบอนุญาตภาษาไทยจะสลับไปพูดอังกฤษให้ไม่ได้ตามเงื่อนไขใบอนุญาต การวางแผนจึงต้องตัดสินตั้งแต่ต้นว่าจะใช้ภาษาเดียวหรือจะต้องมีคนเพิ่ม ไม่ใช่ไปแก้หน้างาน

อีกกรณีที่มักสับสนคือช่วงประชุมหรือเจรจาธุรกิจ ซึ่งเป็นงานล่ามคนละบทบาทกับไกด์ ไม่ควรคาดหวังให้คนเดียวทำทั้งสองอย่าง เพราะทั้งเนื้องานและเงื่อนไขใบอนุญาตต่างกัน

การประชุมธุรกิจที่มีล่ามช่วยแปล ซึ่งเป็นบทบาทคนละอย่างกับไกด์นำเที่ยว — งานล่ามในห้องประชุมเป็นคนละบทบาทกับไกด์นำเที่ยว และใช้ใบอนุญาตคนละแบบ

ทำไมไกด์พูดไทยถึงหายาก และหน่วยงานแก้ยังไง

คำตอบที่ตรงที่สุดมาจากหน่วยงานกำกับเอง ซึ่งระบุว่าได้เปิดโครงการพิเศษขึ้นเพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนไกด์ภาษาต่างประเทศให้พอกับความต้องการ นั่นคือการยอมรับอย่างเป็นทางการว่าอุปทานไม่พอ

โครงการพิเศษนี้ให้บริษัทนำเที่ยวที่มีใบอนุญาตเสนอชื่อผู้ที่มีคุณสมบัติ เพื่อขอใบอนุญาตไกด์แบบพิเศษที่ระบุภาษาต่างประเทศไว้ ผู้ถือใบอนุญาตแบบนี้ทำงานเป็นไกด์ได้ภายในเวลาและเงื่อนไขที่กำหนด

เงื่อนไขที่ควรรู้เพราะกระทบการวางแผนโดยตรงมีดังนี้

ภายในหนึ่งปีนับจากวันที่เรียนสัมมนาที่กำหนดจบ ผู้สมัครขอใบอนุญาตพิเศษได้ไม่เกิน 3 ครั้ง แต่ละครั้งมีอายุ 14 วัน
บริษัทนำเที่ยวที่จะเข้าร่วมต้องมีกิจกรรมที่มีผู้เข้าร่วมไม่น้อยกว่า 30 คน
ต้องยื่นขออย่างน้อย 2 เดือนก่อนวันจัดกิจกรรม
หน่วยงานจะเผยแพร่รายละเอียดกิจกรรมบนหน้าเว็บของตัวเองเป็นเวลา 7 วันก่อน แล้วจึงให้บริษัทส่งรายชื่อผู้ถูกเสนอชื่อและเอกสารประกอบ
บริษัทต้องลงนามรับรองความถูกต้องของข้อมูลและรับผิดชอบต่อความประพฤติของผู้ที่ถูกเสนอชื่อระหว่างทำงาน

ข้อสรุปสำหรับคนวางแผนคือ ถ้าทริปต้องการไกด์พูดไทยและอยู่ในช่วงพีค ต้องล็อกล่วงหน้าเป็นเดือน ไม่ใช่สัปดาห์ เพราะแม้แต่ทางลัดที่หน่วยงานเปิดไว้ก็ยังกำหนดให้ยื่นก่อนสองเดือน

เช็คว่าไกด์มีใบอนุญาตจริงไหม ทำได้ฟรีด้วยตัวเอง

หน่วยงานกำกับต้องจัดทำทะเบียนผู้ได้รับใบอนุญาต เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่าใครเป็นบริษัทนำเที่ยว ไกด์ หรือผู้ควบคุมทัวร์ที่มีใบอนุญาตจริง และดูรายละเอียดที่เกี่ยวกับบริการที่คนเหล่านั้นให้ได้

การตรวจสอบผ่านอินเทอร์เน็ตไม่มีค่าใช้จ่าย ส่วนการเข้าไปตรวจที่สำนักงานของหน่วยงานคิด 35 ดอลลาร์ฮ่องกง และถ้าต้องการสำเนารับรองรายละเอียดในทะเบียน คิดค่าธรรมเนียมพื้นฐาน 100 ดอลลาร์ฮ่องกง บวกค่าหน้าละ 3 ดอลลาร์ฮ่องกงสำหรับกระดาษเอสี่ หรือ 6 ดอลลาร์ฮ่องกงสำหรับเอสาม

ทะเบียนแยกเป็นห้าชุด ได้แก่ ทะเบียนใบอนุญาตบริษัทนำเที่ยว ทะเบียนใบอนุญาตผู้ควบคุมทัวร์ ทะเบียนใบอนุญาตไกด์ ทะเบียนใบอนุญาตไกด์ภาษาต่างประเทศ และทะเบียนใบอนุญาตไกด์เฉพาะทาง ข้อมูลในทะเบียนที่เผยแพร่ล่าสุดเป็นข้อมูล ณ วันที่ 21 สิงหาคม 2026

วิธีใช้จริงคือขอชื่อและเลขที่ใบอนุญาตของไกด์จากผู้ขายก่อนล็อกโปรแกรม แล้วเปิดทะเบียนตรวจเอง ใช้เวลาไม่กี่นาทีและไม่ต้องพึ่งใคร

ถ้าถูกพาเข้าร้านแล้วรู้สึกถูกบังคับ ทำยังไง?

เรื่องนี้มีทางออกที่ชัดเจน เพราะการบังคับซื้อของเป็นการฝ่าฝืนเงื่อนไขใบอนุญาตโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องมารยาท

สิ่งที่ควรทำคือบันทึกวัน เวลา ชื่อร้าน และเก็บใบเสร็จไว้ แล้วแจ้งหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและหน่วยงานกำกับ ซึ่งเป็นสิ่งที่ตัวไกด์เองก็มีหน้าที่ต้องแจ้งอยู่แล้วถ้ามีเหตุแบบนี้เกิดขึ้นกับสมาชิกในคณะ

ในทางป้องกัน วิธีที่ได้ผลที่สุดคือดูโปรแกรมก่อนซื้อว่ามีรายการลงร้านกี่จุดและระบุไว้ชัดหรือไม่ ความต่างระหว่างทัวร์ส่วนตัวกับทัวร์รวมกลุ่มในเรื่องนี้อยู่ในบททัวร์ฮ่องกงส่วนตัวกับจอยทัวร์ ต่างกัน 6 เรื่อง และมารยาทกับกติกาที่ทีมควรรู้ก่อนไปอยู่ในบทเสียงและมารยาทบนรถไฟฟ้า ร้านอาหาร และการเข้าคิวในฮ่องกง

พาคณะบริษัทไป ต้องกำหนดบทบาทอะไรเพิ่ม

ทุกอย่างข้างบนใช้ได้ตรงตัวกับคนไปเที่ยวเอง แต่พอเป็นคณะยี่สิบคนขึ้นไป มีสามเรื่องที่เพิ่มเข้ามา

เรื่องแรกคือแยกบทบาทให้ชัดตั้งแต่ตอนขอราคา ไกด์นำเที่ยว ล่ามในห้องประชุม และผู้ประสานงานหน้างาน เป็นสามหน้าที่คนละแบบ การเขียนในคำขอราคาว่าต้องการไกด์พูดไทยหนึ่งคนแล้วคาดหวังให้ทำครบทั้งสามอย่าง เป็นต้นเหตุของปัญหาที่พบบ่อยที่สุด

เรื่องที่สองคือรถหลายคันต้องมีคนรับผิดชอบการสื่อสารประจำทุกคัน ไม่ใช่ให้คนเดียววิ่งข้ามคัน เพราะเมื่อคณะแยกกันแล้วข้อมูลจะไปถึงไม่พร้อมกัน

เรื่องที่สามคือช่วงพีคต้องล็อกทั้งคนหลักและคนสำรองพร้อมกัน เพราะใบอนุญาตกลุ่มนี้ต่ออายุทุกปีและจำนวนคนในระบบมีจำกัด การสำรองไว้เฉยๆ โดยไม่ยืนยันจึงเสี่ยง กรอบงบต่อหัวที่ต้องเผื่อค่าคนเหล่านี้อยู่ในบทงบทริปองค์กรฮ่องกงต่อหัว และจำนวนวันกับจังหวะโปรแกรมที่กระทบจำนวนคนอยู่ในบทฮ่องกง 3 วัน 2 คืน ตัดอะไรออกให้โปรแกรมไม่แน่นเกิน

ผู้ประสานงานดูแลคณะระหว่างเคลื่อนย้ายในฮ่องกง — ไกด์ ล่าม และผู้ประสานงานหน้างานเป็นสามหน้าที่คนละแบบ

แหล่งอ้างอิง

สรุป จำสามข้อนี้ก่อนล็อกไกด์

หนึ่ง ไกด์ในฮ่องกงต้องมีใบอนุญาต และทะเบียนเป็นเอกสารสาธารณะที่ตรวจทางอินเทอร์เน็ตได้ฟรี ขอชื่อและเลขที่ใบอนุญาตจากผู้ขายแล้วตรวจเองก่อนล็อก สอง ใบอนุญาตไกด์ภาษาต่างประเทศมีอายุหนึ่งปีและมีเงื่อนไขห้ามใช้ภาษาจีนกับอังกฤษระหว่างทำงาน จึงต้องตัดสินเรื่องภาษาของคณะตั้งแต่ต้น สาม การบังคับซื้อของและการทอดทิ้งสมาชิกเป็นการฝ่าฝืนเงื่อนไขใบอนุญาต ซึ่งมีโทษปรับ 50,000 ดอลลาร์ฮ่องกงและจำคุก 1 ปี

สำหรับคณะบริษัท BENS DVA AGENCY แยกบทบาทไกด์ ล่าม และผู้ประสานงานให้ชัดตั้งแต่ตอนเสนอโปรแกรม ระบุคนรับผิดชอบการสื่อสารประจำรถทุกคัน และล็อกทั้งคนหลักกับคนสำรองล่วงหน้าเป็นเดือนในช่วงพีค ดูโปรแกรมทริปองค์กรฮ่องกงหรือติดต่อทีมงานพร้อมช่วงวันที่สนใจได้เลย

คำถามที่พบบ่อย

ไกด์ในฮ่องกงต้องมีใบอนุญาตไหม?

ต้องมี ใครก็ตามที่ทำงานเป็นไกด์ในฮ่องกงต้องมีใบอนุญาตไกด์ตามกฎหมายอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ฉบับที่ 634 ผู้ขอใบอนุญาตต้องถือใบรับรองความสามารถด้านการปฐมพยาบาลจากสถาบันที่หน่วยงานกำหนด ผ่านหลักสูตรอบรมที่กำหนด และสอบผ่านการสอบใบอนุญาต ส่วนการต่ออายุต้องผ่านโครงการพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่อง ถ้ามีคนเสนอตัวพาเที่ยวโดยไม่มีใบอนุญาต ผู้ซื้อจะไม่มีกลไกร้องเรียนรองรับเมื่อเกิดปัญหา

จะเช็คว่าไกด์มีใบอนุญาตจริงได้ยังไง?

หน่วยงานกำกับต้องจัดทำทะเบียนผู้ได้รับใบอนุญาตให้ประชาชนตรวจสอบ แยกเป็น 5 ชุด คือทะเบียนบริษัทนำเที่ยว ผู้ควบคุมทัวร์ ไกด์ ไกด์ภาษาต่างประเทศ และไกด์เฉพาะทาง การตรวจผ่านอินเทอร์เน็ตไม่มีค่าใช้จ่าย ส่วนการตรวจที่สำนักงานคิด 35 ดอลลาร์ฮ่องกง และสำเนารับรองคิดค่าธรรมเนียมพื้นฐาน 100 ดอลลาร์ฮ่องกงบวกหน้าละ 3 ดอลลาร์ฮ่องกงสำหรับเอสี่ วิธีใช้จริงคือขอชื่อและเลขที่ใบอนุญาตจากผู้ขายก่อนล็อกโปรแกรมแล้วเปิดทะเบียนตรวจเอง

ไกด์พูดไทยที่ฮ่องกงหายากจริงไหม?

หน่วยงานกำกับยอมรับเองว่าขาดแคลน โดยระบุว่าได้เปิดโครงการพิเศษขึ้นเพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนไกด์ภาษาต่างประเทศให้พอกับความต้องการ โครงการนี้ให้บริษัทนำเที่ยวที่มีใบอนุญาตเสนอชื่อผู้มีคุณสมบัติเพื่อขอใบอนุญาตพิเศษที่ระบุภาษา ขอได้ไม่เกิน 3 ครั้งภายในหนึ่งปีนับจากเรียนสัมมนาจบ แต่ละครั้งอายุ 14 วัน โดยกิจกรรมต้องมีผู้เข้าร่วมไม่น้อยกว่า 30 คนและยื่นขอล่วงหน้าอย่างน้อย 2 เดือน จึงควรล็อกไกด์ล่วงหน้าเป็นเดือน

ไกด์พูดไทยสลับไปพูดอังกฤษให้ได้ไหม?

ไม่ได้ ใบอนุญาตไกด์ภาษาต่างประเทศมีเงื่อนไขเพิ่มว่าผู้ถือใบอนุญาตต้องไม่ใช้ภาษาจีนทุกสำเนียงหรือภาษาอังกฤษขณะทำงานเป็นไกด์ ถ้าคณะมีทั้งคนไทยและคนที่ถนัดอังกฤษปนกัน ต้องตัดสินเรื่องภาษาตั้งแต่ตอนวางแผน ไม่ใช่แก้หน้างาน และงานล่ามในห้องประชุมเป็นคนละบทบาทกับไกด์นำเที่ยว ไม่ควรคาดหวังให้คนเดียวทำทั้งสองอย่าง