ภาพปกทีมคอนเทนต์องค์กรตรวจแผนถ่ายทำและกฎโดรนก่อนทำงานในฮ่องกง

บินโดรน ฮ่องกง กฎระเบียบและเขตห้ามบินก่อนนำไปถ่ายภาพ

14 สิงหาคม 2569 6 นาทีอ่านคู่มือจัดทริปองค์กร

ตึกสูงริมอ่าวกับผืนน้ำของฮ่องกงชวนให้นึกถึงภาพจากมุมสูง แต่ก่อนเก็บโดรนลงกระเป๋า หลายคนคงสงสัยว่า พกโดรนไปฮ่องกง บินถ่ายภาพได้ไหม บินได้เมื่อประเภทโดรน พื้นที่ เวลา สภาพอากาศ การลงทะเบียน และการอนุญาตเป็นไปตามข้อกำหนดของกรมการบินพลเรือนฮ่องกง (CAD) บทนี้สรุปเกณฑ์น้ำหนัก ขั้นตอนที่ต้องเตรียม และข้อจำกัดของพื้นที่ เพื่อให้คุณเช็คได้ว่าแผนถ่ายภาพต้องจัดการเรื่องไหนก่อนเดินทาง

กฎหลักในการบินโดรนถ่ายภาพในฮ่องกง ตามเกณฑ์กรมการบินพลเรือน CAD

การบินโดรนในฮ่องกงอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ กรมการบินพลเรือนฮ่องกง (CAD) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับการบินพลเรือนของฮ่องกง โดยได้บังคับใช้กฎหมาย Small Unmanned Aircraft Order (Cap.448G) อย่างเต็มรูปแบบตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2022 กฎหมายฉบับนี้ใช้คำว่า Small Unmanned Aircraft (SUA) เพื่อเรียกอากาศยานไร้คนขับขนาดเล็ก ซึ่งครอบคลุมทั้งโดรนถ่ายภาพทั่วไปและโมเดลอากาศยาน

ภาพมุมสูง Victoria Harbour ใช้ประกอบการวางแผนพิกัดและข้อจำกัดการบินโดรนในฮ่องกง

โครงสร้างข้อบังคับของ CAD จะแบ่งประเภทโดรนตามน้ำหนักตัวเครื่องและลักษณะการใช้งานออกเป็น 4 ระดับหลัก ได้แก่

• Category A1 (Cat. A1): โดรนน้ำหนักไม่เกิน 250 กรัม

• Category A2 (Cat. A2): โดรนน้ำหนักมากกว่า 250 กรัมแต่ไม่เกิน 7 กิโลกรัม

• Category B (Cat. B): โดรนน้ำหนักมากกว่า 7 กิโลกรัมแต่ไม่เกิน 25 กิโลกรัม

• Category C (Cat. C): โดรนน้ำหนักมากกว่า 25 กิโลกรัมแต่ไม่เกิน 150 กิโลกรัม

ก่อนเตรียมเอกสาร ลองเช็คน้ำหนักโดรนที่จะพกไปก่อน เพราะเกณฑ์ลงทะเบียนของ Cat. A1 กับ Cat. A2 ต่างกัน ตารางนี้เทียบเงื่อนไขสำหรับการบินมาตรฐาน (Standard Operation) โดยยังต้องทำตามข้อกำหนดเรื่องพื้นที่ เวลา และความปลอดภัยด้วย

ความสูงในตารางใช้ Above Ground Level (AGL) หมายถึงความสูงจากพื้นดินหรือผิวน้ำจุดที่ใกล้ที่สุด ไม่ใช่ระดับน้ำทะเล

ประเภทโดรน	เกณฑ์น้ำหนักตัวเครื่อง	การลงทะเบียนผ่าน eSUA	เพดานความสูงบินมาตรฐาน
Standard Cat. A1	ไม่เกิน 250 กรัม	ไม่ต้องลงทะเบียน	ไม่เกิน 100 ฟุต AGL (ประมาณ 30 เมตร)
Standard Cat. A2	มากกว่า 250 กรัมแต่ไม่เกิน 7 กิโลกรัม	ต้องลงทะเบียนทั้งผู้บังคับและตัวเครื่อง	ไม่เกิน 300 ฟุต AGL

โดรนขนาดเล็กไม่เกิน 250 กรัม กับเกณฑ์ที่ไม่ต้องลงทะเบียน

ถ้าพกโดรนน้ำหนักไม่เกิน 250 กรัม และบินภายในข้อกำหนด Standard Category A1 จะไม่ต้องลงทะเบียนตัวเครื่อง SUA และผู้บังคับบน eSUA เงื่อนไขนี้ผูกกับทั้งน้ำหนักและรูปแบบการบิน จึงต้องดูแผนใช้งานควบคู่กันไปด้วย

แม้ไม่ต้องลงทะเบียน ก็ยังต้องบินเฉพาะช่วงกลางวัน รักษาการมองเห็นโดรนตลอดเวลา และอยู่ภายในเพดานความสูงของ Cat. A1 ส่วนข้อจำกัดของพื้นที่ต้องเช็คแยกต่างหาก หากจุดที่เลือกอยู่ในเขตจำกัดการบิน จะใช้เงื่อนไขการบินมาตรฐานขึ้นบินไม่ได้ รายละเอียดเรื่องพื้นที่และการขออนุญาตอยู่ในหัวข้อถัดไป

โดรนน้ำหนัก 250 กรัม - 7 กิโลกรัม ต้องลงทะเบียนผู้ใช้และตัวเครื่องผ่าน eSUA

หากโดรนที่คุณใช้งานมีน้ำหนักมากกว่า 250 กรัมแต่ไม่เกิน 7 กิโลกรัม ตัวเครื่องจะถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Category A2 ซึ่งมีข้อกำหนดทางกฎหมายที่ต้องดำเนินการล่วงหน้าก่อนนำขึ้นบินในฮ่องกง โดย CAD กำหนดให้ต้องลงทะเบียนทั้งตัวบุคคลและตัวเครื่องผ่านระบบออนไลน์ที่เรียกว่า eSUA

เงื่อนไขในการลงทะเบียนระบบ eSUA มีรายละเอียดที่ต้องเตรียมตัวดังนี้

• ผู้รับผิดชอบตัวเครื่อง (Responsible Person) ต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป

• ผู้บังคับการบิน (Remote Pilot) ต้องมีอายุ 14 ปีขึ้นไป

• ตัวเครื่อง SUA ต้องได้รับการลงทะเบียนในระบบ และต้องติดฉลากระบุรหัสทะเบียนอย่างเป็นทางการของ CAD ไว้บนตัวโดรนให้เห็นชัดเจน

ผู้มาเยือนที่ไม่ใช่ชาวฮ่องกงต้องใช้เอกสารเดินทาง (travel document) ลงทะเบียนบัญชี eSUA ส่วนการลงทะเบียน SUA ของผู้ไม่มีถิ่นพำนักในฮ่องกงโดยปกติมีอายุ 6 เดือน และมีจุดที่ต้องวางแผนล่วงหน้าคือ ป้ายฉลากทะเบียนอย่างเป็นทางการจะต้องรับในฮ่องกงเท่านั้น ไม่สามารถพิมพ์ฉลากเองได้ และทางหน่วยงานไม่มีบริการจัดส่งป้ายทะเบียนออกนอกฮ่องกง

เขตจำกัดการบินและข้อจำกัดความปลอดภัยที่ต้องเช็คก่อนขึ้นบิน

จุดที่วิวสวยอาจมีเงื่อนไขการบินที่ต้องจัดการก่อน CAD เรียกเขตจำกัดการบินว่า Restricted Flying Zone (RFZ) ซึ่งแสดงขอบเขตไว้บน Drone Map ในระบบ eSUA กฎหมายห้ามบินแบบ Standard Operation ใน RFZ การบินในเขตนี้ถือเป็นการปฏิบัติการขั้นสูง (Advanced Operation) และต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้า เว้นแต่เป็นการบินทั้งหมดภายในพื้นที่ปิดล้อมตามเงื่อนไขที่ CAD กำหนด

ทีมองค์กรถ่ายภาพร่วมกันที่ Victoria Peak เป็นทางเลือกของงานกล้องภาคพื้นดินในฮ่องกง

ก่อนขึ้นบินทุกครั้ง ให้เปิด Drone Map ฉบับล่าสุดเพื่อเช็คว่าพื้นที่ตามแผนอยู่ใน RFZ หรือไม่ อย่าอาศัยแค่ชื่อสถานที่หรือแผนที่ที่บันทึกไว้ตั้งแต่เริ่มจัดทริป ผู้บังคับยังต้องรับผิดชอบความปลอดภัยและการทำตามกฎหมายด้วยตนเอง การเช็คแผนที่จึงเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมบิน ไม่ใช่การอนุญาตให้บินโดยอัตโนมัติ

พื้นที่จำกัดการบินสำคัญ ทั้งอ่าววิกตอเรียและสวนสนุก

จุดท่องเที่ยวสำคัญหลายแห่งในฮ่องกงมีข้อจำกัดด้านการบินอย่างเข้มงวด ตัวอย่างพื้นที่ที่ CAD ระบุเป็น Restricted Flying Zone (RFZ) ได้แก่

• อ่าววิกตอเรีย (Victoria Harbour): CAD ยกเป็นตัวอย่าง RFZ ให้เช็คขอบเขตล่าสุดใน Drone Map และขออนุญาตล่วงหน้าหากจะบินใน RFZ

• Express Rail Link West Kowloon Control Point: บริเวณสถานีรถไฟความเร็วสูงและพื้นที่ควบคุมเวสต์เกาลูน

• ท่าอากาศยานนานาชาติฮ่องกง (Hong Kong International Airport) และบริเวณใกล้เคียงลานจอดเฮลิคอปเตอร์ Cheung Chau Helipad

การปฏิบัติการบินข้ามเขตแดน (cross-boundary SUA operations) จัดเป็น Advanced Operation และต้องได้รับอนุญาตจาก CAD ล่วงหน้า

นอกจากเขต RFZ ทั่วไปแล้ว ยังมีเขตห้ามบินหรือ Flight Prohibition Area ซึ่งครอบคลุมบริเวณอ่าว Penny's Bay และพื้นที่ใกล้เคียงอย่าง ฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ โดย CAD กำหนดห้ามอากาศยานทุกชนิดรวมถึง Small Unmanned Aircraft (SUA) บินในระดับความสูงต่ำกว่า 4,000 ฟุตจากระดับน้ำทะเล เว้นแต่จะได้รับข้อยกเว้นเป็นพิเศษ ยิ่งไปกว่านั้น กฎระเบียบภายในของ ฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ ยังระบุชัดเจนว่าห้ามนำโดรนหรืออุปกรณ์บินควบคุมระยะไกลเข้ามาในพื้นที่สวนสนุก และห้ามขึ้นบินโดยเด็ดขาด

ข้อจำกัดความสูงแยกตามประเภทโดรน และต้องบินกลางวันในระยะสายตา

นอกเหนือจากเรื่องพิกัดสถานที่แล้ว CAD ยังกำหนดเงื่อนไขการปฏิบัติการบินมาตรฐานที่ผู้บังคับโดรนทุกคนต้องทำตาม

• เพดานความสูง: สำหรับโดรน Cat. A1 กำหนดเพดานความสูงไม่เกิน 100 ฟุต จากพื้นดินหรือผิวน้ำจุดที่ใกล้ที่สุด หรือ Above Ground Level (AGL) ซึ่งเท่ากับประมาณ 30 เมตร ส่วนโดรนกลุ่ม Cat. A2, Cat. B และ Cat. C ที่ลงทะเบียนถูกต้อง จะมีเพดานความสูงมาตรฐานไม่เกิน 300 ฟุต AGL

• ช่วงเวลาบิน: อนุญาตให้ทำการบินได้เฉพาะช่วงเวลากลางวัน (daylight hours) เท่านั้น ห้ามบินในช่วงเวลากลางคืน

• ระยะสายตา: ต้องรักษา Visual Line of Sight (VLOS) คือผู้บังคับหรือผู้สังเกตยังมองเห็นโดรนตลอดเวลา

อีกหนึ่งข้อห้ามสำคัญคือเรื่องสภาพอากาศ CAD ห้ามนำโดรนขึ้นบินโดยเด็ดขาดเมื่อมีสัญญาณเตือนภัยสภาพอากาศรุนแรง ได้แก่ สัญญาณเตือนพายุฝน (Rainstorm Warning), สัญญาณเตือนพายุหมุนเขตร้อน (Tropical Cyclone Warning) และสัญญาณเตือนลมมรสุมกำลังแรง (Strong Monsoon Signal) หากทางการประกาศสัญญาณเตือนเหล่านี้ ต้องงดขึ้นบินทันทีเพื่อความปลอดภัย

อ่านต่อ: Black Rainstorm Signal ฝนดำของฮ่องกงต่างจากไต้ฝุ่นยังไง กระทบทริปแค่ไหน อ่านต่อ: แผนรับมือ T8 เต็มวัน ถ้าไต้ฝุ่นปิดเมืองกลางทริป กรุ๊ปทำอะไรได้บ้าง

พาทีมไปถ่ายภาพและวิดีโอในฮ่องกง วางแผนมุมกล้องยังไงให้ปลอดภัยและถูกกฎหมาย

ถ้าพาทีมไปถ่ายภาพหรือวิดีโอ ลองแยกก่อนว่าภาพไหนจำเป็นต้องใช้โดรน และภาพไหนถ่ายจากพื้นได้ การบินที่เกินข้อกำหนดมาตรฐาน การบินใน RFZ การบินข้ามเขตแดน หรือการปฏิบัติการที่มีความเสี่ยงสูง จัดเป็น Advanced Operation และต้องได้รับอนุญาตจาก CAD ล่วงหน้า สำหรับงานถ่ายภาพทางอากาศ CAD มีเอกสารคำแนะนำ Advisory Circular AC-006 ให้ใช้ประกอบการวางแผน ก่อนบินให้ประเมินพื้นที่จริง เช็ค Drone Map สภาพอากาศ สภาพและการทำงานของโดรนตามคู่มือผู้ผลิต รวมถึงขออนุญาตเจ้าของหรือผู้จัดการพื้นที่สำหรับจุดขึ้นบินและลงจอดหากจำเป็น

ถ้าการถ่ายภาพ วิดีโอ หรือการบันทึกในสวนไม่ใช่เพื่อการใช้ส่วนตัว ต้องได้รับอนุญาตจากฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ โดยยังต้องแยกเรื่องนี้จากกฎห้ามนำหรือเล่นโดรนในสวน สำหรับการเดินทางของทีม สามารถปรึกษา BENS เรื่องการวางแผนเส้นทางและการเดินทางให้สอดคล้องกับจุดถ่ายทำได้

• อ่านแนวทางเตรียมทริป: คู่มือจัดทริปฮ่องกงสำหรับองค์กร

• หากต้องการผู้ช่วยวางเส้นทาง: บริการทัวร์ส่วนตัวฮ่องกง

• เปรียบเทียบรูปแบบการเดินทาง: ดูโปรแกรมทริปฮ่องกง

คำถามที่พบบ่อย

พกโดรนน้ำหนักไม่เกิน 250 กรัมไปฮ่องกง ต้องลงทะเบียนไหม?

หากโดรนมีน้ำหนักไม่เกิน 250 กรัม และบินตามข้อกำหนดมาตรฐาน Category A1 ของ CAD เช่น บินเวลากลางวัน บินในระยะสายตา และความสูงไม่เกิน 100 ฟุต AGL จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องลงทะเบียนตัวเครื่องและผู้บังคับบน eSUA แต่ยังต้องทำตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย และหากจุดบินอยู่ใน Restricted Flying Zone (RFZ) ต้องดำเนินการตามเงื่อนไข Advanced Operation พร้อมได้รับอนุญาตจาก CAD ล่วงหน้า

ถ้าโดรนหนักเกิน 250 กรัม นักท่องเที่ยวต่างชาติต้องลงทะเบียนอย่างไร?

โดรนที่มีน้ำหนักมากกว่า 250 กรัมแต่ไม่เกิน 7 กิโลกรัม จัดอยู่ในกลุ่ม Category A2 ซึ่งต้องลงทะเบียนบนระบบ eSUA โดยผู้รับผิดชอบต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป และผู้บังคับอายุ 14 ปีขึ้นไป ผู้มาเยือนที่ไม่ใช่ชาวฮ่องกงต้องใช้เอกสารเดินทาง (travel document) ลงทะเบียนบัญชี eSUA และการลงทะเบียน SUA ของผู้ไม่มีถิ่นพำนักในฮ่องกงโดยปกติมีอายุ 6 เดือน โดยต้องรับป้ายฉลากทะเบียนทางการในฮ่องกงเพื่อนำมาติดบนตัวโดรน

บินโดรนบริเวณอ่าววิกตอเรีย หรือฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ ได้หรือไม่?

อ่าววิกตอเรีย (Victoria Harbour) เป็นตัวอย่าง Restricted Flying Zone (RFZ) จึงห้ามบินแบบ Standard Operation หากจะบินใน RFZ ต้องเช็ค Drone Map และดำเนินการตามเงื่อนไข Advanced Operation โดยได้รับอนุญาตจาก CAD ล่วงหน้า ส่วนพื้นที่ใกล้ Penny's Bay เช่น ฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ อยู่ใต้ Flight Prohibition Area ซึ่งมีข้อยกเว้นตามที่ CAD กำหนด และกฎสวนสนุกห้ามนำหรือเล่นโดรนในสวน

เพดานความสูงและเวลาที่อนุญาตให้บินโดรนในฮ่องกงเป็นอย่างไร?

ตามมาตรฐาน CAD กำหนดให้บินได้เฉพาะช่วงเวลากลางวัน (daylight hours) และต้องอยู่ในระยะสายตา (Visual Line of Sight) ตลอดเวลา โดยโดรน Cat. A1 มีเพดานความสูงไม่เกิน 100 ฟุต Above Ground Level (AGL) หรือประมาณ 30 เมตร ส่วนโดรน Cat. A2 ที่ลงทะเบียนถูกต้อง มีเพดานความสูงมาตรฐานไม่เกิน 300 ฟุต AGL

หากสภาพอากาศไม่ดี เช่น มีสัญญาณเตือนพายุหรือมรสุม สามารถนำโดรนขึ้นบินได้ไหม?

ห้ามนำโดรนขึ้นบินเมื่อมี Rainstorm Warning, Tropical Cyclone Warning หรือ Strong Monsoon Signal